BỆNH THẬN ĐÁI THÁO ĐƯỜNG

Tác giả: BS Nguyễn Thái Bình

Tổng quan về bệnh thận đái tháo đường

Khi bị đái tháo đường (ĐTĐ), người bệnh dễ xuất hiện các biến chứng: bệnh thận ĐTĐ, giảm thị lực, bệnh thần kinh ĐTĐ, nhồi máu cơ tim, đột quỵ,... Bệnh thận ĐTĐ thuộc nhóm biến chứng mạch máu nhỏ, tổn thương chính nằm ở cầu thận. Những người bị bệnh thận ĐTĐ thường không có triệu chứng sớm.

Hai quả thận có vai trò quan trọng trong cơ thể: lọc máu, loại bỏ các chất thải kèm với muối và nước dư. Nếu thận bị yếu, các chất thải sẽ không được đào thải ra khỏi cơ thể.

Trong một vài trường hợp, hai thận có thể ngưng hoạt động hoàn toàn. Khi đó, người bệnh sẽ cần được ghép thận hoặc chạy thận nhân tạo để lọc máu.

Triệu chứng của bệnh thận đái tháo đường

Thường người bệnh không có triệu chứng ở giai đoạn sớm. Giai đoạn muộn có thể xuất hiện:

• Kiểm soát huyết áp kém dần.
• Có đạm trong nước tiểu.
• Phù chân, mắt cá, tay, mắt.
• Tiểu nhiều.
• Giảm nhu cầu sử dụng insulin, thuốc hạ đường huyết.
• Khó tập trung.
• Thở nông.
• Chán ăn.
• Nôn, buồn nôn.
• Ngứa dai dẳng.
• Mệt mỏi.

Nguy cơ của bệnh thận đái tháo đường

• Tiền căn gia đình có ĐTĐ, bệnh thận ĐTĐ, tăng huyết áp.
• Đường huyết cao kéo dài, HbA1c cao.
• Tăng huyết áp.
• Thừa cân, béo phì.
• Hút thuốc lá.
• Có biến chứng khác của ĐTĐ.
• Rối loạn mỡ máu, tăng cholesterol.
• Ăn nhiều đạm.
• Nam giới.

Làm thế nào để biết bị bệnh thận đái tháo đường?

• Tầm soát microalbumin niệu hằng năm.
• ĐTĐ type 1 sau 3-5 năm khởi phát.
• ĐTĐ type 2 ngay khi chẩn đoán.
• ĐTĐ thai kỳ.
• Đo Creatinin máu ít nhất mỗi năm 1 lần.

Biến chứng của bệnh thận đái tháo đường

• Giữ dịch, phù, tăng huyết áp.
• Tăng kali máu.
• Bệnh tim mạch, đột quỵ.
• Tổn thương võng mạc.
• Thiếu máu.
• Tổn thương thần kinh.
• Suy thận giai đoạn cuối cần chạy thận hoặc ghép thận.

Điều trị bệnh thận đái tháo đường như thế nào?

• Kiểm soát tốt đường huyết (HbA1c < 7%).
• Giảm đạm niệu < 0,5g/24h.
• Kiểm soát huyết áp < 130/80 mmHg.
• Dùng thuốc ức chế men chuyển hoặc ức chế thụ thể.
• Kiểm soát biến chứng tim mạch.
• Hạn chế ăn đạm.
• Thay đổi lối sống: giảm muối, bỏ thuốc lá, giảm cân, tập thể dục.

Tài liệu tham khảo

1. KDOQI Clinical Practice Guidelines and Clinical Practice Recommendations for Diabetes and Chronic Kidney Disease.
2. Khuyến cáo: bệnh thận đái tháo đường – VADE 10/2018.
3. Mayo Clinic, Diabetic nephropathy.
4. Hội Y Học TP Hồ Chí Minh, Bệnh thận đái tháo đường.
5. kcb.vn, Bệnh thận đái tháo đường.