Cơn Tăng huyết áp (huyết áp cao) là khi trị số trên (huyết áp tâm thu) ≥ 140 mmHg và / hoặc trị số dưới (huyết áp tâm trương) ≥ 90 mmHg.
Còn cơn tăng huyết áp nghiêm trọng được định nghĩa khi huyết áp tâm thu ≥ 180 mmHg và / hoặc huyết áp tâm trương ≥ 110 mmHg, có thể gây nguy hiểm đe dọa tính mạng.
Cơn tăng huyết áp có thể không kèm theo triệu chứng, tuy nhiên nếu xuất hiện các triệu chứng bất thường thì đó có thể là dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm.
Báo động tình trạng tăng huyết áp trong cộng đồng
Hiện có 1,28 tỷ người trưởng thành trong độ tuổi 30-79 trên toàn thế giới bị tăng huyết áp. Đáng chú ý, 46% người trưởng thành bị tăng huyết áp không biết mình mắc bệnh và con số này được dự đoán còn tiếp tục tăng.
Theo bà Nguyễn Ngọc Thùy Dương, Phó giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP.HCM, tại Việt Nam ước tính hiện có khoảng 20,2 triệu người trưởng thành từ 18 tuổi trở lên mắc tăng huyết áp, tương đương tỷ lệ 26,2% (cứ 4 người trưởng thành thì có 1 người bị cao huyết áp).
Tăng huyết áp không chỉ là một trong những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu do biến chứng tim mạch mà còn ảnh hưởng lớn đến chất lượng cuộc sống. Lối sống ít vận động, ăn uống thiếu lành mạnh, rượu bia, thuốc lá và căng thẳng kéo dài đều góp phần làm gia tăng tình trạng này.
Vì thế, áp dụng chế độ dinh dưỡng hợp lý đóng vai trò rất quan trọng trong kiểm soát huyết áp, giúp giảm nguy cơ biến chứng và cải thiện chất lượng sống. Một trong những chế độ ăn được khuyến nghị là chế độ ăn DASH.
-
Khuyến cáo: Người bệnh cần tham khảo ý kiến bác sĩ điều trị và chuyên gia dinh dưỡng trước khi áp dụng bất kỳ chế độ ăn uống hay luyện tập nào.
Chế độ ăn DASH là gì mà tốt cho người cao huyết áp?
DASH là viết tắt của "Dietary Approaches to Stop Hypertension" (Phương pháp ăn uống giúp ngăn ngừa tăng huyết áp).
Chế độ ăn này không chỉ giúp hạ huyết áp mà còn cải thiện mức cholesterol xấu (LDL), từ đó giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch và đột quỵ.
DASH tập trung vào việc cung cấp các dưỡng chất quan trọng như Kali, Canxi và Magiê thông qua rau củ, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và các sản phẩm sữa ít béo. Đồng thời hạn chế muối, đường và chất béo bão hòa.
Nguyên tắc cơ bản của Chế độ DASH
Chế độ ăn của người cao huyết áp nên tăng cường
- Rau củ và trái cây giàu chất xơ, kali và vitamin.
- Ngũ cốc nguyên hạt như gạo lứt, yến mạch và bánh mì nguyên cám.
- Sản phẩm từ sữa ít béo như sữa và sữa chua.
- Cá, thịt gia cầm và các loại hạt cung cấp protein lành mạnh.
Chế độ ăn của người cao huyết áp nên hạn chế
- Chất béo bão hòa từ mỡ động vật và thực phẩm chiên rán.
- Thực phẩm nhiều muối.
- Đồ ngọt, nước ngọt có ga và thức ăn nhanh.
- Rượu bia và đồ uống có cồn.
Gợi ý khẩu phần ăn theo chế độ DASH cho người cao huyết áp
- Ngũ cốc: 6-8 phần ăn mỗi ngày.
- Rau củ: 4-5 phần ăn mỗi ngày.
- Trái cây: 4-5 phần ăn mỗi ngày.
- Sữa ít béo: 2-3 phần ăn mỗi ngày.
- Thịt nạc, gia cầm và cá: không quá 6 phần ăn mỗi ngày.
- Các loại hạt và đậu: 4-5 phần ăn mỗi tuần.
- Chất béo và dầu: 2-3 phần ăn mỗi ngày.
- Đồ ngọt: nên hạn chế dưới 5 phần mỗi tuần.
Cách giảm lượng muối hiệu quả theo chế độ DASH
- Đọc nhãn thực phẩm và chọn sản phẩm ít muối.
- Sử dụng gia vị thay thế không chứa muối.
- Không thêm muối khi nấu cơm hoặc mì.
- Chọn rau tươi thay vì thực phẩm chế biến sẵn.
- Ưu tiên thịt tươi, ít mỡ.
- Hạn chế ăn ngoài nhà hàng.
Chế độ ăn DASH là phương pháp dinh dưỡng hiệu quả giúp kiểm soát huyết áp, bảo vệ tim mạch và cải thiện sức khỏe tổng thể.
Nếu bạn đang gặp vấn đề về huyết áp, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để xây dựng kế hoạch ăn uống phù hợp.
