Trong các bệnh lý tim mạch, nhồi máu cơ tim cấp và đột quỵ não cấp là hai nguyên nhân thường gặp nhất gây tử vong hoặc tàn tật vĩnh viễn nghiêm trọng trên toàn thế giới.
Nhồi máu cơ tim và Đột quỵ: các dấu hiệu nhận biết và điều trị
Theo thống kê của Bộ Y tế, mỗi năm tại Việt Nam ước tính có khoảng 200.000 người tử vong do bệnh lý tim mạch, cao hơn số tử vong do bệnh lý ung thư và là một trong những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu. Đáng chú ý, tỉ lệ mới mắc các bệnh lý tim mạch tăng nhanh và ngày càng trẻ hóa.
Theo BS. CKI. Lê Thị Huyền Trang - Phó Trưởng khoa Hồi Sức Cấp Cứu Nội Tim Mạch - Bệnh viện Tim Tâm Đức, cả hai tình trạng bệnh lý nhồi máu cơ tim và đột quỵ đều là hậu quả của tổn thương trên mạch máu, cụ thể là động mạch. Việc phát hiện sớm và điều trị kịp thời giúp tránh biến chứng dẫn đến tử vong hoặc để lại di chứng nặng.
Đối với những trường hợp điển hình, triệu chứng của hai bệnh lý khá khác biệt. Tuy nhiên trong những tình huống nặng, diễn tiến đột ngột và nguy kịch thì triệu chứng có thể giống nhau, gây nhầm lẫn trong chẩn đoán ban đầu.
Nội dung được BS. CKI. Lê Thị Huyền Trang - Phó Trưởng khoa Hồi Sức Cấp Cứu Nội Tim Mạch - Bệnh viện Tim Tâm Đức chia sẻ.
Triệu chứng và Dấu hiệu nhận biết Nhồi máu cơ tim
Hầu hết các trường hợp nhồi máu cơ tim là hậu quả của tổn thương tiến triển động mạch vành. Trong bệnh lý này, các động mạch cung cấp máu cho tim bị hẹp hoặc tắc nghẽn do mảng xơ vữa.
Khi các mảng xơ vữa bị vỡ ra, cục máu đông hình thành và ngăn dòng máu đến nuôi cơ tim. Khi cơ tim không được cung cấp đủ máu sẽ bị tổn thương và dẫn đến hoại tử.
Tình trạng này thường biểu hiện bằng các triệu chứng:
- Đau ngực hoặc cơn thắt ngực, thường lệch trái hoặc giữa ngực.
- Đau vai và cánh tay, có thể lan lên cổ hoặc hàm.
- Khó thở.
- Chóng mặt, buồn nôn, khó chịu vùng thượng vị.
- Nặng nhất có thể bất tỉnh, ngừng tim hoặc ngừng thở.
Triệu chứng và Dấu hiệu nhận biết đột quỵ hay tai biến mạch máu não
Đột quỵ hay còn gọi là tai biến mạch máu não, xảy ra khi mạch máu trong não bị vỡ hoặc bị tắc nghẽn do cục máu đông.
Khi não không được cung cấp đủ máu sẽ dẫn đến rối loạn chức năng thần kinh với các biểu hiện như:
- Đột ngột chóng mặt hoặc mất thăng bằng.
- Yếu hoặc tê một bên cơ thể.
- Đau đầu dữ dội.
- Mờ một hoặc cả hai mắt.
- Nói khó hoặc nói lắp.
- Khó hiểu lời nói của người khác.
[ ĐỌC BÀI VIẾT: Dấu hiệu nhận biết đột quỵ ]
Điều trị nhồi máu cơ tim và đột quỵ
Điều trị nhồi máu cơ tim cấp
Việc quan trọng nhất là tái thông dòng máu bị tắc càng sớm càng tốt và điều trị các bệnh lý nền.
Phương pháp phổ biến là nong mạch và đặt stent động mạch vành. Một số trường hợp cần hút huyết khối hoặc phẫu thuật bắc cầu mạch vành.
Sau điều trị nhồi máu cơ tim cần làm gì?
Người bệnh cần sử dụng thuốc duy trì theo phác đồ điều trị. Thông thường cần dùng thuốc kháng kết tập tiểu cầu ít nhất 12 tháng sau can thiệp.
Điều trị - Cấp cứu đột quỵ não
Đối với đột quỵ não, việc điều trị phụ thuộc vào nguyên nhân nhồi máu não hay xuất huyết não.
- Nếu là nhồi máu não do tắc động mạch cần tái thông bằng thuốc tiêu sợi huyết hoặc lấy huyết khối.
- Nếu là xuất huyết não cần ổn định huyết áp và điều trị nguyên nhân gây chảy máu.
[ XEM VIDEO HIỂU VỀ RUNG NHĨ & NGUY CƠ ĐỘT QUỴ ]
Chẩn đoán nhồi máu cơ tim và đột quỵ
Việc hỏi triệu chứng khởi phát và yếu tố nguy cơ đóng vai trò quan trọng trong chẩn đoán ban đầu.
Các phương pháp chẩn đoán thường bao gồm:
- Nhồi máu cơ tim: điện tâm đồ, siêu âm tim, xét nghiệm men tim.
- Đột quỵ: CT scan hoặc MRI não, điện tâm đồ và xét nghiệm đông máu.
Các yếu tố nguy cơ nhồi máu cơ tim và đột quỵ
Các yếu tố nguy cơ chung bao gồm:
- Hút thuốc lá
- Chế độ ăn nhiều chất béo và cholesterol
- Uống nhiều rượu bia
- Ít vận động
- Tiểu đường
- Tăng huyết áp
- Tăng cholesterol máu
- Thừa cân và béo phì
Để phòng ngừa nhồi máu cơ tim và đột quỵ, cần duy trì lối sống lành mạnh:
- Không hút thuốc lá
- Hạn chế bia rượu
- Tập thể dục thường xuyên
- Ăn uống lành mạnh và giảm muối
- Khám sức khỏe định kỳ mỗi 6 tháng
Cần biết về Nhồi máu cơ tim và Đột quỵ
Đột quỵ có thể liên quan đến hai bệnh lý chính: nhồi máu cơ tim và tai biến mạch máu não.
Khi tình trạng bệnh nặng như ngưng tim, hôn mê hoặc ngừng thở thì rất khó xác định nguyên nhân ban đầu.
Vì vậy người trên 40 tuổi cần kiểm tra sức khỏe và tim mạch định kỳ để phát hiện sớm các bệnh lý nguy cơ và phòng ngừa biến cố tim mạch.
