Nhiệt độ cao làm tăng huyết áp, mất nước, rối loạn tuần hoàn và đặc biệt nguy hiểm với người lớn tuổi, người có bệnh tim mạch nền. Đáng lo ngại hơn, nhiều thói quen tưởng chừng vô hại trong mùa hè lại vô tình trở thành “đòn bẩy” kích hoạt cơn đột quỵ.
ThS.BS.CKI. Huỳnh Thị Ngọc Huyền
(Khoa Hồi sức Cấp cứu Nội Tim Mạch - Bệnh viện Tim Tâm Đức) cảnh báo, các đợt nắng nóng gay gắt không chỉ khiến cuộc sống trở nên “ngột ngạt” mà còn âm thầm đẩy nhiều người đối mặt với nguy cơ
sốc nhiệt, đột quỵ.
Vì sao đột quỵ tăng cao trong mùa nóng?
Mùa hè với nhiệt độ cao và nắng gắt được ghi nhận là yếu tố làm gia tăng đáng kể các ca đột quỵ. Khi nhiệt độ môi trường tăng cao, cơ thể dễ mất nước và điện giải qua mồ hôi, dẫn đến giảm thể tích tuần hoàn và tăng độ nhớt máu thúc đẩy hình thành huyết khối, gây đột quỵ thiếu máu não.
Bên cạnh đó, nhiệt độ cao làm tăng huyết áp và rối loạn điều hòa thân nhiệt, đặc biệt ở người cao tuổi và người có bệnh lý tim mạch nền tạo điều kiện cho đột quỵ xuất huyết não xảy ra.
Theo nghiên cứu của Lian và cộng sự năm 2015, khi nhiệt độ môi trường tăng thêm 1°C sẽ làm tăng 1,1% tỉ lệ mắc và tử vong do đột quỵ.
Theo nghiên cứu của Saeed A và cộng sự năm 2021, trong số 1271 bệnh nhân đột quỵ não cấp có tới 60,89% trường hợp xảy ra vào mùa nóng.
Dù chưa có thống kê chính thức tại Việt Nam, các chuyên gia y tế cảnh báo thời tiết nắng nóng có thể làm tăng nguy cơ đột quỵ, đặc biệt ở người có bệnh nền như tăng huyết áp, tiểu đường, bệnh tim mạch hoặc người cao tuổi.
Những ai có nguy cơ cao đột quỵ mùa nắng nóng?
Người trên 65 tuổi
Chức năng điều hòa thân nhiệt và tuần hoàn suy giảm, dễ gây mất nước và tăng huyết áp khi thời tiết nóng kéo dài.
Người mắc bệnh lý nền
Các bệnh như tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh tim mạch hoặc rối loạn lipid máu đều làm tăng nguy cơ đột quỵ khi gặp stress nhiệt.
Người từng bị đột quỵ hoặc cơn thiếu máu não thoáng qua
Tình trạng mất nước và tăng thân nhiệt có thể làm tăng nguy cơ tái phát đột quỵ.
Vận động viên
Tập luyện cường độ cao ngoài trời nắng nóng mà không bổ sung đủ nước điện giải có thể dẫn đến sốc nhiệt hoặc đột quỵ.
Người lao động ngoài trời
Công nhân xây dựng, nông dân hoặc người giao hàng có nguy cơ cao bị mất nước và sốc nhiệt.
Người sử dụng rượu bia hoặc chất kích thích
Rượu bia gây giãn mạch, mất nước và rối loạn huyết áp. Khi kết hợp với nhiệt độ cao sẽ làm tăng nguy cơ tắc hoặc vỡ mạch máu não.
Các thói quen dễ gây đột quỵ mùa nắng nóng
- Uống không đủ nước: làm tăng độ nhớt máu và dễ hình thành cục máu đông.
- Tắm nước lạnh hoặc thay đổi nhiệt độ đột ngột: có thể gây co mạch đột ngột dẫn đến đột quỵ.
- Ra ngoài trời nắng gắt không bảo hộ: tăng nguy cơ sốc nhiệt và rối loạn huyết áp.
- Uống nhiều rượu bia: làm tăng mất nước và giảm khả năng nhận biết dấu hiệu đột quỵ.
- Ngủ phòng kín thiếu thông gió: làm tăng nhiệt độ cơ thể và thiếu oxy.
- Làm việc gắng sức khi đã mệt: khiến cơ thể suy kiệt nhanh trong thời tiết nóng.
Sự thay đổi nhiệt độ đột ngột giữa môi trường nóng và lạnh có thể làm tăng nguy cơ đột quỵ
Dấu hiệu cảnh báo sớm đột quỵ
Nhận diện sớm đột quỵ bằng nguyên tắc F.A.S.T.
- Face: méo miệng, mặt lệch.
- Arm: yếu hoặc liệt tay chân một bên.
- Speech: nói khó hoặc nói không rõ.
- Time: cần gọi cấp cứu ngay lập tức.
Biện pháp phòng ngừa đột quỵ
- Uống đủ nước: khoảng 2–2,5 lít mỗi ngày.
- Tránh nắng gắt: hạn chế ra ngoài từ 10h đến 16h.
- Không tắm ngay khi vừa đi nắng về.
- Ngủ phòng thoáng mát.
- Kiểm soát huyết áp và bệnh nền.
- Tập thể dục vừa sức.
- Tránh rượu bia và chất kích thích.
- Chăm sóc người cao tuổi cẩn thận.
CHÚ Ý:
Biến chứng lâu dài của đột quỵ cần biết
Kết luận
Trong điều kiện thời tiết ngày càng khắc nghiệt, việc uống đủ nước, tránh sốc nhiệt và kiểm soát bệnh nền là những biện pháp đơn giản nhưng hiệu quả để phòng ngừa đột quỵ.
Hãy chăm sóc sức khỏe chủ động để mùa hè không còn là nỗi lo đột quỵ.
- Tổng đài Cấp cứu 24/7: 038 733 025
Đặt lịch khám
ThS.BS.CKI. Huỳnh Thị Ngọc Huyền
– Bác sĩ điều trị Khoa Hồi sức cấp cứu Nội Tim mạch, Bệnh viện Tim Tâm Đức.
Bác sĩ có thế mạnh chuyên sâu trong chẩn đoán và xử trí cấp cứu tim mạch.
Khoa Hồi Sức Cấp Cứu Nội Tim Mạch (USIC) hoạt động 24/7 với hệ thống trang thiết bị hiện đại và đội ngũ chuyên môn cao.
