Suy tim là gì? Và những điều cần biết về suy tim sẽ được BS. CK1. Trần Thị Kim Thanh, Trưởng khoa Tim mạch IV – Khoa Nội tim mạch – Chuyển hóa, Bệnh viện Tim Tâm Đức chia sẻ rất cụ thể trong bài viết Y học thường thức.
Suy tim là gì?
Suy tim là tình trạng tim bơm máu không hiệu quả dẫn đến thiếu oxy và chất dinh dưỡng nuôi cơ thể. Mặc dù có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, suy tim là nguyên nhân gây nhập viện hàng đầu ở người trên 65 tuổi.
Bệnh nhân cao tuổi bị suy tim có thể do bệnh lý tim mạch mãn tính nhưng cũng có thể do lão hóa hoặc không được thăm khám và theo dõi tim mạch tốt.
Bệnh nhân cao tuổi mắc bệnh suy tim thường có nhiều bệnh đi kèm như tăng huyết áp, rung nhĩ, bệnh mạch máu ngoại biên, bệnh động mạch vành, bệnh van tim, suy thận hoặc thiếu máu do đó bệnh nhân thường phải dùng nhiều thuốc hơn.
Trong khi đó, các triệu chứng suy tim của bệnh nhân cao tuổi thường không rõ ràng. Những biểu hiện suy tim ở người cao tuổi bao gồm khó thở tăng dần khi thực hiện các hoạt động hằng ngày như tắm rửa, lúc mặc quần áo, mang giày, phù chân hoặc bụng to dần, mệt mỏi, đầy hơi, chán ăn, buồn nôn, suy giảm nhận thức hoặc ho dai dẳng.
Nguyên nhân suy tim
Bất kỳ tình trạng nào sau đây đều có thể làm tổn thương hoặc suy yếu cơ tim gây suy tim:
- Bệnh động mạch vành: là dạng bệnh tim thường gặp nhất và cũng là nguyên nhân phổ biến nhất gây suy tim. Bệnh động mạch vành là do sự lắng đọng chất béo trong lòng mạch gây xơ vữa động mạch làm giảm lưu lượng máu và dẫn đến thiếu máu cơ tim.
- Tăng huyết áp: khi huyết áp cao, tim phải làm việc nhiều hơn mức bình thường để lưu thông máu khắp cơ thể.
- Bệnh van tim: các van tim giúp cho máu chảy theo hướng thích hợp. Khi van bị tổn thương gây nên ứ trệ dòng máu qua các van.
- Bệnh cơ tim: có thể do nhiều nguyên nhân như di truyền, nhiễm trùng hoặc sử dụng rượu và thuốc gây độc cơ tim.
- Bệnh tim bẩm sinh: do các buồng tim và van tim có khiếm khuyết trong quá trình hình thành.
- Rối loạn nhịp tim: tim đập quá nhanh hoặc quá chậm hay không đều cũng tạo thêm gánh nặng cho tim.
- Những bệnh khác: như tiểu đường, HIV, cường giáp, suy giáp hoặc tích tụ chất sắt.
Dấu hiệu và triệu chứng suy tim
Suy tim có thể mạn tính hoặc cấp tính. Triệu chứng suy tim bao gồm:
- Khó thở khi vận động hoặc khi nằm
- Mệt mỏi và suy nhược
- Sưng cẳng chân, mắt cá chân và bàn chân
- Nhịp tim nhanh hoặc không đều
- Giảm khả năng vận động
- Ho dai dẳng hoặc thở khò khè kèm đàm
- Sưng vùng bụng
- Tăng cân nhanh do phù
- Buồn nôn và chán ăn
- Khó tập trung hoặc giảm tỉnh táo
- Đau ngực nếu suy tim do nhồi máu cơ tim
Theo dõi triệu chứng suy tim - Khi nào cần gặp bác sĩ?
Khi bạn có dấu hiệu hoặc triệu chứng sau:
- Nặng ngực
- Ngất hoặc suy nhược nặng
- Nhịp tim nhanh hoặc không đều kèm khó thở
- Khó thở đột ngột và ho đàm bọt trắng hoặc hồng
- Triệu chứng suy tim đột ngột nặng hơn
- Tăng cân nhanh từ 2-3kg trong vài ngày
Khi có những dấu hiệu này bạn cần đến khám bác sĩ ngay.
Điều trị suy tim thế nào?
Việc điều trị suy tim ở người cao tuổi thường phối hợp bằng bốn phương pháp cơ bản với từ viết tắt 4T (Thuốc - Thực phẩm - Theo dõi - Thể dục).
Thuốc
Luôn tuân thủ điều trị theo toa và uống thuốc đúng giờ để tránh quên thuốc.
Thực phẩm: chế độ ăn uống
Cần hạn chế muối và nước theo tư vấn của bác sĩ. Thông thường bệnh nhân suy tim nên ăn ít hơn 2 gram muối mỗi ngày và uống ít hơn 1800ml nước.
Theo dõi bệnh trạng
Cần đo huyết áp, cân nặng và lượng nước tiểu mỗi ngày và ghi lại để theo dõi.
Thể dục
Tập thể dục là điều cần thiết để giữ cho trái tim khỏe mạnh. Người bị suy tim vẫn nên vận động nhẹ nhàng như đi bộ.
Cách chăm sóc người bị suy tim
Nếu người thân trong gia đình mắc suy tim, bạn có thể hỗ trợ bằng những cách sau:
- Theo dõi thăm khám định kỳ theo lịch hẹn bác sĩ
- Đi cùng người thân trong các buổi khám bệnh
- Giúp theo dõi huyết áp, cân nặng và lượng nước tiểu mỗi ngày
- Quan sát các biểu hiện như khó thở, phù, mệt mỏi
- Theo dõi tác dụng phụ của thuốc
- Không tự ý mua thuốc giảm đau cho người bệnh
- Ghi lại những thay đổi và báo với bác sĩ
Điều trị sớm và chăm sóc đúng cách giúp làm chậm tiến triển bệnh và cải thiện chất lượng cuộc sống.
Phòng ngừa suy tim
Phòng ngừa suy tim là kiểm soát các bệnh lý nguy cơ như bệnh mạch vành, tăng huyết áp, đái tháo đường và béo phì.
Thay đổi lối sống để giúp ngăn ngừa suy tim bao gồm:
- Không hút thuốc
- Kiểm soát huyết áp và đường huyết
- Duy trì hoạt động thể lực
- Ăn uống lành mạnh và giảm muối
- Duy trì cân nặng hợp lý
- Giảm căng thẳng
- Kiểm tra sức khỏe tim mạch định kỳ
BS. CK1. TRẦN THỊ KIM THANH
Trưởng khoa Tim mạch IV – Khoa Nội tim mạch – Chuyển hóa
Bệnh viện Tim Tâm Đức
KHÁM VÀ ĐIỀU TRỊ SUY TIM TẠI BỆNH VIỆN TIM TÂM ĐỨC
Tại bệnh viện Tim Tâm Đức, chúng tôi cung cấp dịch vụ chăm sóc toàn diện cho bệnh nhân bị suy tim, đặc biệt người cao tuổi, bao gồm điều trị bằng thuốc, cấy máy phá rung (ICD) hoặc máy tạo nhịp tái đồng bộ (CRT-D) khi cần thiết.